3 września 2026 r. odbyło się bezpłatne szkolenie online „Wyroby medyczne w praktyce – potrzeby, dostęp i prawa pacjenta”, zorganizowane przez PACJENCI.PRO Akademię Rozwoju Organizacji Pacjentów i Izbę POLMED.

Spotkanie, prowadzone przez Magdalenę Romanowicz z PACJENCI.PRO, poświęcone było znaczeniu wyrobów medycznych w procesie leczenia, możliwościom ich uzyskania oraz prawom przysługującym pacjentom. Uczestnicy poznali również zasady nadzoru nad bezpieczeństwem wyrobów i sposoby zgłaszania nieprawidłowości.

Wyroby medyczne blisko pacjenta

W pierwszej części szkolenia Prezes Izby POLMED Arkadiusz Grądkowski wyjaśnił, czym są wyroby medyczne, jak odróżnić je od produktów leczniczych oraz jak różnorodną grupę produktów obejmują – od plastrów i prostych wyrobów do codziennego użytku po zaawansowany sprzęt diagnostyczny i terapeutyczny.

Podkreślił, że o zaliczeniu produktu do wyrobów medycznych decydują przede wszystkim jego przeznaczenie i sposób działania. Zwrócił również uwagę, że wyroby medyczne są obecne na każdym etapie opieki nad pacjentem: w profilaktyce, diagnostyce, leczeniu, rehabilitacji i opiece długoterminowej.

Prezes Izby POLMED przedstawił także działalność Izby oraz realizowane przez nią szkolenia przygotowujące do walidacji, jak i samą walidację kwalifikacji rynkowej dotyczącą zaopatrywania w sklepach w wyroby medyczne produkowane seryjnie. Wykwalifikowany personel sklepu medycznego odgrywa bowiem istotną rolę w prawidłowym doborze produktu do indywidualnych potrzeb pacjenta, a tym samym w zapewnieniu jakości i bezpieczeństwa jego obsługi.

Trzy drogi dostępu do wyrobu medycznego

Ekspert Izby POLMED, Oskar Platta z Kancelarii Fairfield, przedstawił trzy podstawowe ścieżki finansowania wyrobów medycznych w Polsce:

  • świadczenia gwarantowane udzielane m.in. w szpitalach,
  • refundację apteczną,
  • zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne.

Wyjaśnił, że w przypadku świadczeń gwarantowanych wyrób medyczny jest zazwyczaj elementem finansowanej przez NFZ procedury medycznej. Przy zakupach placówki powinny brać pod uwagę nie tylko cenę, lecz także jakość, bezpieczeństwo, efekty zastosowania i koszty użytkowania.

Refundacja apteczna odbywa się na podstawie recepty i obejmuje ograniczoną grupę produktów, m.in. specjalistyczne opatrunki, paski diagnostyczne i igły do penów.

Trzecią ścieżką jest realizacja zlecenia w sklepie medycznym, aptece albo online. W przeciwieństwie do recepty, która wskazuje konkretny produkt lub jego odpowiednik, zlecenie obejmuje kategorię wyrobów. Dlatego ważne są dostępność asortymentu i kompetencje pracownika, który pomaga dobrać rozwiązanie do potrzeb pacjenta.

Bezpieczeństwo wyrobów i prawa pacjenta

W kolejnej części Marcin Batory, Główny Specjalista w Departamencie Nadzoru i Badań Klinicznych Wyrobów Medycznych URPL, przedstawił regulacje dotyczące wyrobów medycznych, w tym rozporządzenia MDR i IVDR. Omówił zasady wprowadzania wyrobów do obrotu, wymagania w zakresie zgodności oraz znaczenie oznakowania CE. Wyjaśnił również rolę Urzędu w nadzorze nad bezpieczeństwem produktów i reagowaniu na zgłaszane problemy.

Szkolenie zakończyło wystąpienie Marzanny Bieńkowskiej, Zastępcy Dyrektora Departamentu Współpracy w Biurze Rzecznika Praw Pacjenta oraz opiekunki Rady Organizacji Pacjentów przy Rzeczniku Praw Pacjenta. Prelegentka omówiła prawa pacjentów w obszarze wyrobów medycznych, najczęstsze trudności związane z ich dostępnością oraz możliwości zgłaszania naruszeń. Wskazała również, jak organizacje pacjentów mogą wspierać swoich podopiecznych w dochodzeniu przysługujących im praw.

Spotkanie pokazało, że dostęp do odpowiednio dobranego i bezpiecznego wyrobu medycznego zależy nie tylko od obowiązujących regulacji i sposobu finansowania, ale również od rzetelnej informacji oraz kompetencji osób uczestniczących w całym procesie – od wystawienia zlecenia po wydanie produktu pacjentowi.

Bardzo dziękujemy za aktywny udział wszystkim organizacjom pacjentów, które były obecne podczas szkoleniu.