Izba POLMED z uznaniem przyjmuje ustalenia Najwyższej Izby Kontroli dotyczące funkcjonowania opieki nad osobami starczymi w Polsce. Raport trafnie identyfikuje najważniejsze wyzwania stojące przed systemem ochrony zdrowia w związku z postępującym starzeniem się społeczeństwa.
Jednocześnie Izba POLMED zwraca uwagę, że przedstawione wnioski oraz rekomendacje nie obejmują jednego z kluczowych elementów skutecznej opieki nad osobami starszymi – odpowiedniego dostępu do wyrobów medycznych. Bez uwzględnienia tego obszaru realizacja założonych celów będzie znacząco utrudniona i uniemożliwi przygotowanie systemu do rosnących potrzeb zdrowotnych seniorów.
Nowoczesna opieka nad osobami starszymi nie ogranicza się do wizyt lekarskich, diagnostyki czy farmakoterapii. Jej podstawowym celem jest jak najdłuższe utrzymanie sprawności funkcjonalnej, samodzielności oraz możliwości bezpiecznego funkcjonowania seniora w środowisku domowym.
Realizacja tego celu wymaga zapewnienia dostępu do odpowiednio dobranych wyrobów medycznych, które wspierają codzienne funkcjonowanie pacjentów oraz stanowią integralny element procesu terapeutycznego, rehabilitacyjnego i opiekuńczego.
Jak Izba POLMED podkreślała już wcześniej w swoim stanowisku dotyczącym opieki długoterminowej, wyroby medyczne powinny być traktowane jako jeden z fundamentów polityki państwa wobec starzenia się społeczeństwa, a nie jedynie jako dodatkowe wyposażenie pacjenta.
Wyroby medyczne realizują cele wskazane przez NIK
Wnioski przedstawione w raporcie NIK koncentrują się na poprawie jakości opieki nad osobami starszymi, zwiększeniu efektywności systemu oraz umożliwieniu seniorom jak najdłuższego funkcjonowania w miejscu zamieszkania.
Jak wskazano w raporcie NIK:
„Seniorzy deklarują jednocześnie chęć pozostawania we własnym domu lub mieszkaniu tak długo, jak to tylko możliwe. Pozostawanie we własnym mieszkaniu zamiast w instytucjonalnej placówce opiekuńczej przynosi wiele korzyści, takich jak: dłuższa aktywność, niezależność, a także lepsze samopoczucie i zdrowie. Pozwala funkcjonować w dobrze znanym otoczeniu, w sieci kontaktów rodzinnych, sąsiedzkich i koleżeńskich, stanowiących dla nich podstawowe źródło wsparcia. Fakt, że osoby starsze chcą być niezależne i pozostawać we własnym środowisku, mając zapewnioną profesjonalną opiekę, wiąże się z koniecznością rozwoju usług świadczonych na poziomie lokalnym.”
Należy podkreślić, że rozwój usług środowiskowych i opieki domowej nie będzie skuteczny bez zapewnienia seniorom odpowiednio dobranych wyrobów medycznych do zaopatrzenia indywidualnego. To właśnie one umożliwiają osobom starszym zachowanie mobilności, wykonywanie codziennych czynności, ograniczanie skutków niepełnosprawności oraz bezpieczne funkcjonowanie we własnym domu pomimo pogarszającego się stanu zdrowia.
W praktyce oznacza to, że wyroby medyczne stanowią jedno z podstawowych narzędzi realizacji celu wskazanego przez Najwyższą Izbę Kontroli – umożliwienia seniorom jak najdłuższego, bezpiecznego i samodzielnego życia w miejscu zamieszkania.
Odpowiednio dobrane wyroby medyczne:
- zwiększają mobilność seniorów i ograniczają ryzyko utraty samodzielności,
- zmniejszają ryzyko upadków oraz ich ciężkich następstw, w tym złamań osteoporotycznych,
- umożliwiają wykonywanie podstawowych czynności dnia codziennego,
- wspierają rehabilitację i utrzymanie sprawności funkcjonalnej,
- ograniczają rozwój powikłań wynikających z długotrwałego unieruchomienia,
- poprawiają bezpieczeństwo pacjentów w warunkach domowych,
- wydłużają okres niezależnego życia osób starszych,
- odciążają opiekunów rodzinnych oraz personel medyczny,
- ograniczają liczbę hospitalizacji oraz potrzebę korzystania z opieki instytucjonalnej.
W konsekwencji wyroby medyczne przyczyniają się zarówno do poprawy jakości życia seniorów, jak i do zwiększenia efektywności całego systemu ochrony zdrowia.
Starzenie się społeczeństwa wymaga nowego spojrzenia
Polska należy do krajów najszybciej starzejących się w Europie. W kolejnych latach systematycznie będzie rosło zapotrzebowanie na wyroby wspierające mobilność, komunikację, leczenie przewlekłe oraz codzienne funkcjonowanie osób starszych. Oznacza to, że dostęp do wyrobów medycznych powinien być postrzegany jako element strategicznego przygotowania państwa do zmian demograficznych.
Jednocześnie problemy kadrowe powodują, że wyroby medyczne do zaopatrzenia indywidualnego stają się nie tylko wsparciem dla pacjenta, ale również dla personelu medycznego oraz narzędziem zwiększającym wydolność całego systemu opieki. Wyroby medyczne umożliwiają bowiem wykonywanie wielu czynności w warunkach domowych, wspierają opiekunów nieformalnych oraz zmniejszają zapotrzebowanie na świadczenia wymagające stałej obecności personelu medycznego.
Rekomendacje Izby POLMED wspierające realizację wniosków pokontrolnych NIK
Izba POLMED w pełni podziela wnioski Najwyższej Izby Kontroli. Jednocześnie zwraca uwagę na obszary, które nie zostały omówione w raporcie, a które mogą istotnie wspierać realizację jego celów. Dotyczy to przede wszystkim systemowego wykorzystania wyrobów medycznych do zaopatrzenia indywidualnego w opiece nad osobami starszymi jako integralnego elementu opieki geriatrycznej, długoterminowej i środowiskowej.
W związku z tym Izba przedstawia następujące rekomendacje wspierające realizację wniosków pokontrolnych NIK :
- Uznanie wyrobów medycznych za integralny element opieki nad seniorami
Wyroby medyczne powinny zostać uwzględnione w krajowej polityce senioralnej oraz standardach opieki geriatrycznej jako narzędzia utrzymywania sprawności funkcjonalnej i samodzielności pacjentów.
- Zapewnienie stabilnego finansowania
Niezbędne jest stworzenie przewidywalnego systemu finansowania wyrobów medycznych wykorzystywanych przez osoby starsze, odpowiadającego rzeczywistym potrzebom zdrowotnym i funkcjonalnym seniorów np. poprzez odpowiednie wykorzystanie i dalszy rozwój funkcjonującego wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie
- Wprowadzenie standardów wyposażenia
Każdy pacjent wymagający opieki geriatrycznej lub długoterminowej powinien mieć zapewniony dostęp do wyrobów medycznych odpowiednich do stopnia niesamodzielności oraz indywidualnych potrzeb.
- Rozwój indywidualnego doboru wyrobów
System powinien zapewniać możliwość doboru wyrobów medycznych dostosowanych do stanu zdrowia, sprawności oraz warunków życia konkretnego pacjenta.
- Uwzględnienie wyrobów medycznych w ocenie jakości opieki
Ocena jakości opieki senioralnej powinna obejmować wskaźniki dotyczące dostępności oraz wykorzystania wyrobów medycznych wspierających samodzielność seniorów.
- Wsparcie opiekunów nieformalnych
System opieki powinien przewidywać szerszy dostęp do technologii i wyrobów medycznych odciążających rodziny sprawujące opiekę nad osobami starszymi.
- Rozwój kompetencji personelu w zakresie wyrobów medycznych
Niezbędne jest podnoszenie kompetencji personelu medycznego, opiekuńczego oraz pracowników pomocy społecznej w zakresie doboru, zastosowania oraz zasad refundacji wyrobów medycznych wykorzystywanych w opiece nad osobami starszymi. Lepsza znajomość dostępnych rozwiązań pozwoli skuteczniej wspierać samodzielność i bezpieczeństwo seniorów.
Stanowisko Izby POLMED
Izba POLMED jest przekonana, że skuteczna odpowiedź na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa wymaga szerszego spojrzenia na organizację opieki nad osobami starszymi. Rozwój opieki senioralnej nie może ograniczać się wyłącznie do zwiększenia liczby świadczeń, personelu czy infrastruktury. Konieczne jest również zapewnienie powszechnego dostępu do wyrobów medycznych, które umożliwiają seniorom zachowanie sprawności, niezależności i godności.
Wyroby medyczne nie powinny być postrzegane wyłącznie jako koszt systemu ochrony zdrowia. Są inwestycją w aktywne starzenie się społeczeństwa, poprawę jakości życia pacjentów, odciążenie opiekunów oraz zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów ochrony zdrowia.
Dlatego Izba POLMED apeluje, aby w dalszych pracach nad rozwojem systemu opieki nad osobami starszymi uwzględnić przedstawione powyżej rekomendacje dotyczące roli wyrobów medycznych do zaopatrzenia indywidualnego oraz rozwoju kompetencji personelu. Ich wdrożenie może w istotny sposób wesprzeć realizację celów wskazanych w raporcie Najwyższej Izby Kontroli oraz przyczynić się do budowy nowoczesnego, efektywnego i przyjaznego seniorom systemu opieki.
Przeczytaj raport NIK poniżej ⬇️
Loading...
Reload document 
Open in new tab